Τα τρία επίπεδα των ευχάριστων συναισθημάτων
Η ανάγκη για ευχαρίστα συναισθήματα έχει τρία επίπεδα που καλό είναι να τα ξεχωρίζουμε για να μπορούμε να καταλαβαίνουμε, αν η ανάγκη αυτή ικανοποιείται τελικά και σε ποιο επίπεδο.
Το χαμηλότερο επίπεδο είναι αυτό της απόλαυσης, την οποία παίρνουμε μέσα από τις αισθήσεις. Π.χ ένα φαγητό που μας αρέσει, την σεξουαλική απόλαυση, και ότι έχει να κάνει με τις αισθήσεις μας γενικότερα. Αυτό το επίπεδο είναι το χαμηλότερο, γιατί δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να καλυφθεί. Είναι εύκολο, γιατί δεν χρειάζεται να κουραστείς για να την αποκτήσεις.
Το αμέσως επόμενο, είναι το επίπεδο της ικανοποίησης. Είναι ένα ευχάριστο συναίσθημα που αισθανόμαστε, όταν επιτυγχάνουμε στόχους. Είτε μέσα από τη δική μας εργασία για τον στόχο που έχουμε βάλει, είτε μέσα από την επίτευξη στόχων που έχουν τα παιδιά μας. Εργασιακή ανέλιξη, εκπαιδευτική κατάρτιση, αθλητικές επιδόσεις. Αυτό είναι λίγο υψηλότερο δυσκολότερο και ποιοτικότερο, γιατί χρειάζεται προσωπική συμμετοχή και κόπο.
Το αμέσως επόμενο επίπεδο είναι αυτό της χαράς. Είναι το ανώτερο όλων γιατί προκύπτει μέσα από τις διαπροσωπικές σχέσεις οικειότητας που είναι υγιείς. Π.χ η υγιής σχέση ενός ζευγαριού, γονιών παιδιών, φίλων, συναδέλφων. Αυτό είναι ακόμα πιο δύσκολο γιατί δεν εξαρτάται μόνο από έναν.
Όλη η προσπάθειά μας είναι να τα κρατήσουμε διακριτά, γιατί η κουλτούρα του καταναλωτισμού προσπαθεί να μας πείσει, ότι δεν είναι τρία τα επίπεδα αλλά ένα. Αυτό της απόλαυσης. Θέλεις να χαίρεσαι; Τότε απλά, πρέπει να απολαμβάνεις!
Πέφτοντας λοιπόν πολύ συχνά «θύματα» της κουλτούρας της αφθονίας και της μόνιμης ευχαρίστησης, κινδυνεύουμε να αναλωνόμαστε σε συμπεριφορές απληστίας που οδηγούνται εύκολα στη συνέχεια σε εθιστικές συμπεριφορές.
Οι εθισμοί, είναι μια «σκλαβιά» στην απόλαυση, στο χαμηλότερο επίπεδο ευχάριστων συναισθημάτων και η ψυχολογική εξάρτηση στο στάδιο της ικανοποίησης, χωρίς όμως να υπάρχει χαρά, που προέρχεται καθαρά από τις υγιείς σχέσεις.
Η έλλειψη υγειών σχέσεων αποτρέπει τον άνθρωπο από το να βιώσει τον φυσικό του προορισμό που είναι η χαρά μέσα από τις σχέσεις και τον καθηλώνει σε στάδια ευχαρίστησης τα οποία έχουν πολύ μικρή διάρκεια ζώντας μέσα σε μία αγωνιώδη αναζήτηση ηδονών και στόχων για να υποκαταστήσει τη μη υπάρχουσα χαρά.
Η κλίση του ανθρώπου είναι να λειτουργεί κατά βάση στο τρίτο επίπεδο, παρόλο που δεν χρειάζεται να απορρίπτει ούτε το στάδιο της ικανοποίησης, ούτε της απόλαυσης.
Π.χ Ένα όμορφο φαγητό, μαγειρεμένο με τη φροντίδα ενός ανθρώπου που μας αγαπά και τον αγαπάμε για να μοιραστούμε το γεγονός ενός στόχου που επετεύχθη, εμπερικλείει όλα τα επίπεδα ευχαρίστησης και αυτό επιφέρει πληρότητα και χαρά!
