Αντιμετώπισε τις εθιστικές συμπεριφορές με παρέα που έχει τον ίδιο στόχο γιατί «Το μαζί έχει τη μεγαλύτερη αξία»

Η ψυχοεκπαιδευτική ομάδα είναι ένας τύπος ομαδικής θεραπείας, που επικεντρώνεται στην εκπαίδευση αλλά και το μοίρασμα εμπειριών των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν ένα φάσμα διαταραχών.
Οι δικές μου ψυχοεκπαιδευτικές ομάδες αποτελούνται από μέλη που έρχονται για να ψυχοεκπαιδευτούν σε θέματα συνεξάρτησης και εθισμών. Ως θεραπεύτρια δουλεύω με ομάδες που περιλαμβάνουν από 6 έως και 12 άτομα σε κάποιες περιπτώσεις.
Κάθε ομάδα αποτελείται από ομότιμα μέλη που θέλουν να ψυχοεκπαιδευτούν σε θέματα συνεξάρτησης η σε διαφορετική εξάρτηση ανά ομάδα. Αυτές μπορεί να αφορούν στον εθισμό στο αλκοόλ, στις ουσίες, στο φαγητό, στο διαδίκτυο, στον τζόγο κ.λ.π.
Η προετοιμασία κάθε ομάδας γίνεται ανάλογα με το ενδιαφέρον της συμμετοχής, αφού πρώτα έχω κάνει με τον κάθε υποψήφιο θεραπευόμενο μία συνεδρία, ούτως ώστε να πάρω ένα αρχικό ιστορικό.
Τα άτομα που εντάσσονται στα ψυχοεκπαιδευτικά groups της ομαδικής θεραπείας, χρειάζεται να έρθουν σε επαφή μαζί μου κάποιες απαραίτητες φορές, για να εξηγήσω πως δουλεύει μια ομάδα, αλλά και να καταλάβω αν είναι έτοιμα να εισπράξουν τις θεραπευτικές ιδιότητες μια ομαδικής θεραπείας.


Με συντονίστρια – θεραπεύτρια εμένα, η ομάδα συναντιέται συνήθως σε ένα δωμάτιο, όπου οι καρέκλες είναι τοποθετημένες σε κύκλο, ώστε κάθε μέλος της ομάδας να μπορεί να δει κάθε άλλο συμμετέχοντα.

Με συντονίστρια – θεραπεύτρια εμένα, η ομάδα συναντιέται διαδικτυακά μέσα στην πλατφόρμα Zoom. Αυτό, δίνει τη δυνατότητα να ενώνονται άνθρωποι απ΄ όλα τα γεωγραφικά σημεία, χωρίς να υπάρχει ο περιορισμός της απόστασης.
Η πανδημία της COVID-19 άλλαξε την καθημερινότητά μας σε πολλά επίπεδα με όλο και περισσότερες δραστηριότητες να γίνονται διαδικτυακά.
Τα τελευταία χρόνια για να αποφευχθεί ο συνωστισμός και να τηρηθούν οι απαραίτητες αποστάσεις λόγω της COVID-19, το μεγαλύτερο ποσοστό συνεδριών έγιναν διαδικτυακά.

Οι διαδικτυακές συνεδρίες που λαμβάνουν χώρα μέσω Skype και Zoom, είναι μια μέθοδος θεραπείας που αναπτύχθηκε τα τελευταία χρόνια. Η έλλειψη φυσικής παρουσίας δεν αποτελεί καθόλου πρόβλημα στην επίτευξη μιας θεραπευτικής συμμαχίας μεταξύ θεραπευτή και θεραπευόμενου με τη μέχρι τώρα εμπειρία μου. Η αλληλεπίδραση πρόσωπο με πρόσωπο – ακόμη και σε βιντεοσυνομιλία – μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία μιας σύνδεσης μεταξύ μας που είναι σημαντική για την επιτυχία της θεραπείας. Είναι εξίσου εύκολο να χτιστεί ένα αίσθημα εμπιστοσύνης, όταν έχουμε τη δυνατότητα να δούμε τα μη λεκτικά συναισθήματα που επικοινωνούνται.
Τα τρέχοντα στοιχεία υποδηλώνουν ότι οι διαδικτυακές συνεδρίες για τους περισσότερους ανθρώπους μπορεί να είναι εξίσου αποτελεσματικές με την φυσική επίσκεψη στο γραφείο μου.
Μιλώντας από την ασφάλεια του σπιτιού, μπορεί ακόμη και να διευκολυνθεί περισσότερο το άτομο να μιλήσει για τις δυσκολίες του. Επίσης, η διαδικτυακή θεραπεία δίνει τη δυνατότητα να επικοινωνείτε μαζί μου από οποιοδήποτε σημείο στον κόσμο, αποφεύγοντας παράλληλα τα έξοδα, το χρόνο ενός ταξιδιού και την κάθε δυσκολία που μπορεί να παρουσιάζεται για να συναντηθούμε προσωπικά.
Είναι στην απόλυτη αρμοδιότητα του θεραπευτή να ενημερώσει τα μέλη της κάθε ομάδας για το θεραπευτικό συμβόλαιο που συνάπτεται μεταξύ του θεραπευτή και των μελών αλλά και μεταξύ των μελών που θα συμμετέχουν σ΄ αυτήν την τόσο ωφέλιμη διαδικασία. Και είναι ωφέλιμη γιατί, σ΄ αυτό το πνεύμα εκπαίδευσης και θεραπείας ενεργοποιούνται πολλές θεραπευτικές ιδιότητες όπως:
Οι ασθενείς αναφέρουν ότι είναι πολύ σημαντικό για αυτούς να βλέπουν αλλαγές στους άλλους. Η Ελπίδα είναι το αντίδοτο στον φόβο.
Οι άνθρωποι έχουν συναισθήματα φόβου, ή ανεπιθύμητα προβλήματα, σκέψεις, παρορμήσεις, και φαντασιώσεις με την ιδέα πολλές φορές ότι είναι μόνοι και οι μόνοι που ζουν δυσκολίες. Μέσα στην ομαδική διαδικασία, η ανατροπή αυτής της μοναδικότητας είναι πάρα πολύ ανακουφιστική.
Η εκπαιδευτική διαδικασία, οι διδακτικές παρεμβάσεις, με στόχο την ενδυνάμωση της ομάδας ως προς τα θέματα της εξάρτησης, το διαπροσωπικό ενδιαφέρον μεταξύ των μελών και η ανταλλαγή απόψεων, βοηθούν πάρα πολύ στην πνευματική εξέλιξη κάθε μέλους, κατά την ομαδική θεραπεία.
Η βοήθεια σε άλλους μ΄ ένα ηθικό που μπορεί να είναι πεσμένο, ειδικά όταν τα μέλη της ομάδας έχουν να δώσουν τον ίδιο αγώνα, δυναμώνει την αυτοεκτίμηση. Πάντα ωριμάζει, το να δίνουμε στους άλλους.
Οι ασθενείς έρχονται για ομαδική θεραπεία με ιστορικό που υποδεικνύει αρκετή δυσαρέσκεια που σχετίζεται με την πρώτη και πιο σημαντική ομάδα τους, την αρχική οικογένεια.
Η ομάδα μοιάζει με την οικογένεια . Η αλληλεπίδραση με τον θεραπευτή και τα μέλη, όπως με την οικογένεια και τα αδέλφια, παρέχει ένα πλήθος ευκαιριών να γίνουν πιθανές διορθώσεις σε όλες τις δυσλειτουργικές συμπεριφορές που κάποιος έχει αποκτήσει.
Αυτό που είναι σημαντικό δεν είναι το να αναβιώσει κάποιος τις αρχικές οικογενειακές συγκρούσεις, αλλά να τις βιώσει διορθωτικά.
Η ομάδα δίνει ευκαιρίες να αναπτυχθούν βασικές κοινωνικές ικανότητες. Η ανατροφοδότιση (feedback) για όλες τις δυσλειτουργικές κοινωνικές συμπεριφορές που έχει κάποιος, πρέπει να δίνεται ανοικτά αλλά και με εκτίμηση. Για πολλούς ίσως είναι η πρώτη φορά που θα τους δοθεί ανοικτά συγκεκριμένη εικόνα που αφορά τις διαπροσωπικές τους σχέσεις και το πώς λειτουργούν οι ίδιοι μέσα σε αυτές.
Σύμφωνα με τη θεωρία της κοινωνικής μάθησης, στην ομάδα επιτελείται εξάσκηση καινούργιων τρόπων συμπεριφοράς. Είναι πολύ εκπαιδευτικό και ωφέλιμο το να μάθει κάποιος για τον εαυτό του, αφού πρώτα έχει παρατηρήσει κάποιον άλλο που έχει αντιμετωπίσει κάποιο πρόβλημα του και αφού πρώτα έχει ταυτιστεί. Αυτό είναι λιγότερο δύσκολο και δεν φοβίζει τόσο, ιδιαίτερα τους εθισμένους.
Η προσωπικότητα είναι σχεδόν ολοκληρωτικά προϊόν της αλληλεπίδρασης του ατόμου με τους άλλους στο περιβάλλον. Έτσι ως ανθρώπινα όντα, έχουμε τη βασική ανάγκη να ζούμε με άλλους ανθρώπους. Σαν νεαρά παιδιά και στη συνέχεια μεγαλώνοντας, αναζητήσαμε την αποδοχή των άλλων για να νιώσουμε συναισθηματική ασφάλεια. Τα μέλη της ομάδας γνωρίζουν και αποδέχονται το ένα το άλλο και αυτό βοηθάει να αναπτύσσεται μια υγιής εικόνα εαυτού, μέσω της διαπροσωπικής μάθησης. Τελικά, η ιδέα για τον εαυτό μας αναπτύσσεται βασισμένη στο κατά πόσο μας έχουν δεχτεί ή απορρίψει.
H αμοιβαία υποστήριξη μεταξύ των μελών μιας ομάδας θεωρείται ως το κυριότερο μέσο με το οποίο βοηθάει η ομαδική θεραπεία. Οι θεραπευόμενοι που θεωρούν την ομάδα τους συνεκτική και συμμετέχουν σε πολλές συνεδρίες, βιώνουν μεγαλύτερη κοινωνική επαφή με τα άλλα μέλη και νιώθουν ότι η ομάδα τους είναι θεραπευτική. Επίσης αισθάνονται το δώρο της αποδοχής από τα άλλα μέλη και αυτό βοηθά στη συνεκτικότητα της ομάδας.
Η κάθαρση από μόνη της δεν αρκεί. Η συναισθηματική αποφόρτιση δεν οδηγεί στην αλλαγή. Η επιτυχής έκβαση συνδυάζει την αποφόρτιση των συναισθημάτων με κάποιου είδους γνωστική μάθηση. Η ικανότητα να στοχάζεται κάποιος πάνω στην συναισθηματική του εμπειρία είναι το συστατικό της αλλαγής. Η κάθαρση συνδέεται και με την συνεκτικότητα της ομάδας. Έτσι και η κάθαρση έρχεται μέσα από την ειλικρινή έκφραση των συναισθημάτων των μελών που παράλληλα δημιουργεί αμοιβαίους στενούς δεσμούς.
