ΣΥΝΕΞΑΡΤΗΣΗ

Αναγνώρισε τη και θεράπευσέ τη

https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2021/12/floating_image_04.png
bt_bb_section_bottom_section_coverage_image
https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2022/01/floating_image_13.png
  • We Care

https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2022/07/noah-buscher-txHP_Xkwjeo-unsplash-1-scaled.jpg

Η συνεξάρτηση αφορά σ΄έναν ψυχολογικό όρο, ο οποίος προέρχεται από τη φιλοσοφία των Ανωνύμων Αλκοολικών, ένα πρόγραμμα αυτοβοήθειας που βασίζεται στη θεραπευτική προσέγγιση των 12 βημάτων. Επινοήθηκε πριν 30 χρόνια ώστε να ορίσει και να προσδιορίσει ένα σύνολο μοτίβων – συμπεριφορών που εφαρμόζονται ώστε να διευκολύνουμε και να προστατέψουμε τη ζωή του πολύ σημαντικού για τη ζωή μας εξαρτημένου προσώπου, εις βάρος του ίδιου μας του εαυτού. Το σύνολο αυτών των μοτίβων συμπεριφοράς καθορίζεται από μια τάση για υπερπροστασία και έλεγχο, πράγμα που διαιωνίζει την εξάρτηση του άλλου, εμποδίζοντάς τον ν’ αναλάβει την ευθύνη του εαυτού του. Καθώς το πρόγραμμα των 12 βημάτων επεκτάθηκε και σε εξαρτήσεις από άλλες ουσίες και άλλες μορφές εξάρτησης (όπως π.χ. φαγητό, τζόγος) υιοθετήθηκε ο όρος “συνεξάρτηση” για να περιγράψει αυτό το σύνολο μοτίβων.

Όμως, η συνεξάρτηση δεν προϋποθέτει πάντα την παρουσία ενός αλκοολικού ή γενικότερα ενός εξαρτημένου από ουσίες. Αυτά τα δυσλειτουργικά μοτίβα συμπεριφοράς τα συναντάμε στις ερωτικές σχέσεις μεταξύ συντρόφων, γονιών – παιδιών, μεταξύ αδελφών, φίλων, συνάδελφων που δεν αντιμετωπίζουν κάποιο προφανές θέμα με εξαρτήσεις. Εννοείται πως, όσο  πιο οικεία είναι μία σχέση, τόσο η συνεξάρτηση μπορεί να δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα.

Ο όρος αυτός πλέον χρησιμοποιείται και για να καθορίσει τις σχέσεις όπου ο ένας σύντροφος εμφανίζει μια χειριστική συμπεριφορά και ο άλλος, φοβούμενος την εγκατάλειψη, συμμορφώνεται.

Αρκετοί άνθρωποι δυσκολεύονται πολύ να φύγουν από μια άσχημη σχέση και περιγράφουν καταστάσεις όπου όταν έρχονται κοντά στον σύντροφό τους, εκείνος αρχίζει και απομακρύνεται, και όταν εκείνοι απομακρύνονται με οδύνη, τότε ο σύντροφός τους επιστρέφει.

Ένας άνθρωπος με θέματα συνεξάρτησης, παρουσιάζει συγκεκριμένα μοτίβα συμπεριφοράς, όπως το να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως ανιδιοτελή και αφιερωμένο στην ευημερία των άλλων, να ζητάει συνεχώς την αναγνώριση, να είναι εξαιρετικά πιστός και να παραμένει σε επιζήμιες καταστάσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα. Να εκφράζει τον θυμό και την επιθετικότητα με παθητικούς τρόπους, να χρησιμοποιεί το σεξ ενώ θέλει αγάπη, να προσελκύει τους άλλους προς το μέρος του, αλλά όταν έρθουν κοντά, να τους ωθεί μακριά.

Αν θα θέλαμε να ορίσουμε ένα σαφές διαγνωστικό κριτήριο για το αν είναι κάποιος συνεξαρτημένος, είναι ότι «επενδύει» στη σχέση εστιάζοντας τόσο πολύ στους άλλους, ώστε η παραμέληση του εαυτού του και η χαμηλή αυτοαξία έρχονται ως αναγκαστικό, μη διαχειρίσιμο αποτέλεσμα. 

https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2021/12/floating_image_01.png
  • Try Together

https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2022/07/noah-buscher-wipYz8musJ0-unsplash-1-scaled.jpg
Ο ΣΥΝΕΞΑΡΤΗΜΕΝΟΣ ΑΡΝΕΙΤΑΙ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΚΟΥ ΤΟΥ ΕΓΩ
Η συνεξάρτηση είναι μια βαθιά ριζωμένη ψυχαναγκαστική συμπεριφορά που γεννιέται από το άλλοτε μετριοπαθές και άλλοτε εξαιρετικά δυσλειτουργικό οικογενειακό σύστημα που βιώσαμε ως παιδιά.
Είναι εκείνη η συναισθηματική και ψυχολογική κατάσταση και εκείνη η ψυχαναγκαστική συμπεριφορά που αναπτύσσεται, όταν ένα παιδί εκτίθεται ή υπόκειται για μεγάλο χρονικό διάστημα σ΄ ένα σύνολο καταπιεστικών κανόνων που εμποδίζουν την ελεύθερη έκφραση των συναισθημάτων, καθώς και την άμεση συζήτηση προσωπικών προβλημάτων ή προβλημάτων που αφορούν την εκάστοτε σχέση.
Άλλος ένας κοινός παρονομαστής, είναι οι άγραφοι και σιωπηροί κανόνες που συχνά αναπτύσσονται στο στενό οικογενειακό περιβάλλον και οι οποίοι καθορίζουν το ρυθμό των σχέσεων. Οι κανόνες αυτοί απαγορεύουν την συζήτηση των προβλημάτων, την ανοικτή και ελεύθερη έκφρασή τους, την άμεση και ειλικρινή επικοινωνία, τις ρεαλιστικές προσδοκίες, όπως το να είναι κάποιος ανθρώπινα τρωτός ή ατελής, την υγιή διεκδίκηση, την εμπιστοσύνη στον εαυτό και στους άλλους ανθρώπους, το παιχνίδι και τη χαρά και τέλος την ευχάριστη ένταση που δημιουργείται στην οικογένεια, όταν συντελείται μια αλλαγή ή κάποια μορφή ανάπτυξης σε κάποιο από τα μέλη της.
Κάτω από την ομπρέλα αυτών των κανόνων αναπτύσσονται οι αυτοκαταστροφικές επίκτητες συμπεριφορές ή ελαττώματα του χαρακτήρα που έχουν ως αποτέλεσμα την λιγότερο ή περισσότερο δυσκολία δημιουργίας σχέσης αγάπης ή συμμετοχής σε αυτές.
https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2022/08/alex-motoc-qxHiV5nIOjc-unsplash-1-scaled.jpg
https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2022/01/line_03.png
ΠΩΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΕΡΟΝΤΑΙ ΤΑ ΣΥΝΕΞΑΡΤΗΜΕΝΑ ΑΤΟΜΑ;
Οι συνεξαρτημένοι έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και αναζητούν οτιδήποτε έξω από τον εαυτό τους για να τους κάνει να νιώσουν καλύτερα. Δυσκολεύονται να βρουν τον εαυτό τους. Μερικοί για να νιώσουν καλύτερα και να ταυτιστούν με τον εξαρτημένο δικό τους άνθρωπο, μπορεί να χρησιμοποιήσουν και αυτοί έναν εθισμό ή να αναπτύξουν ψυχαναγκαστικές εθιστικές συμπεριφορές.
Έχουν καλές προθέσεις. Προσπαθούν να φροντίσουν ένα άτομο που αντιμετωπίζει δυσκολίες, αλλά η φροντίδα γίνεται καταναγκαστική και μάταιη τις περισσότερες φορές. Οι συνεξαρτημένοι συχνά αναλαμβάνουν το ρόλο του σωτήρα και γίνονται «ευεργέτες» σ΄ ένα άτομο που έχει ανάγκη. Μια σύζυγος μπορεί να καλύπτει τον αλκοολικό σύζυγό της. Μια μητέρα μπορεί να δικαιολογεί ένα παιδί με παραβατική συμπεριφορά ή και ένας πατέρας μπορεί να αναλάβει εξ’ ολοκλήρου το βάρος μιας τέτοιας ευθύνης, ώστε να μην υποστεί το παιδί του τις συνέπειες αυτής της συμπεριφοράς.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτές οι επαναλαμβανόμενες απόπειρες διάσωσης επιτρέπουν στο χωρίς υπευθυνότητα άτομο να συνεχίσει σε μια καταστροφική πορεία και να εξαρτηθεί ακόμη περισσότερο από την ανθυγιεινή φροντίδα του «ευεργέτη». Καθώς αυτή η εξάρτηση αυξάνεται, ο συνεξαρτημένος αναπτύσσει μια αίσθηση ανταμοιβής και ικανοποίησης από αυτόν το ρόλο που καθορίζει την αξία του. Όταν η φροντίδα γίνεται καταναγκαστική, ο συνεξαρτημένος νιώθει αδύναμος και αβοήθητος στη σχέση, αλλά δεν μπορεί να ξεφύγει από τον κύκλο συμπεριφοράς που το προκαλεί. Οι συνεξαρτημένοι βλέπουν τον εαυτό τους ως θύματα και έλκονται από την ίδια αδυναμία στις σχέσεις αγάπης και φιλίας.
bt_bb_section_top_section_coverage_image
bt_bb_section_bottom_section_coverage_image

Χαρακτηριστικά συνεξαρτημένων ανθρώπων

https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2021/12/floating_image_04.png
  • Μια υπερβολική αίσθηση ευθύνης για τις πράξεις των άλλων
  • Μια τάση να μπερδεύουν την αγάπη με τον οίκτο, και μια τάση να «αγαπούν» τους ανθρώπους που κατά βάση λυπούνται και πρέπει να σώσουν
  • Μια τάση το μεγαλύτερο διάστημα της μέρας, να κάνουν περισσότερα από το μερίδιο που τους αναλογεί
  • Αίσθημα ενοχής όταν διεκδικούν ευχάριστα πράγματα για τον εαυτό τους
  • Ψέμα και ανεντιμότητα
  • Δυσκολία λήψης αποφάσεων
  • Μια τάση να πληγώνονται όταν οι άνθρωποι δεν αναγνωρίζουν τις προσπάθειές τους
  • Μια ανθυγιεινή εξάρτηση από τις σχέσεις. Ο συνεξαρτημένος θα κάνει τα πάντα για να διατηρήσει μια σχέση. Για να αποφύγει το αίσθημα της εγκατάλειψης
  • Μια ακραία ανάγκη για έγκριση και αναγνώριση
  • Ακαμψία / δυσκολία προσαρμογής στην αλλαγή
  • Χρόνιος θυμός
  • Επιτακτική ανάγκη να ελέγχουν τους άλλους
  • Έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό και στους άλλους
  • Φόβος ότι θα μείνουν εγκαταλειμμένοι ή μόνοι
  • Δυσκολία αναγνώρισης συναισθημάτων
  • Προβλήματα με την οικειότητα / Φτωχά όρια
  • Κακή επικοινωνία με τους οικείους του

Ερωτηματολόγιο για τον εντοπισμό σημείων συνεξάρτησης

Η συνεξάρτηση φαίνεται να εμφανίζεται σε διαφορετικούς βαθμούς, όπου η ένταση των συμπτωμάτων καλύπτει ένα φάσμα. Λάβετε υπόψη ότι μόνο ένας εξειδικευμένος επαγγελματίας μπορεί να κάνει διάγνωση συνεξάρτησης. Δεν υποφέρουν όλοι από συνεξάρτηση που εμφανίζουν αυτά τα συμπτώματα.

  • Σωπαίνεις για να αποφύγεις λογομαχίες;
  • Ανησυχείς πάντα για τις απόψεις των άλλων για εσένα;
  • Έχεις ζήσει ποτέ με κάποιον με πρόβλημα αλκοόλ ή ναρκωτικών;
  • Έχεις ζήσει ποτέ με κάποιον που σε χτυπά ή σε μειώνει;
  • Είναι οι απόψεις των άλλων πιο σημαντικές από τις δικές σου;
  • Δυσκολεύεσαι να προσαρμοστείς στις αλλαγές στην εργασία ή στο σπίτι;
  • Νιώθεις απόρριψη όταν οι σημαντικοί άλλοι περνούν χρόνο με φίλους;
  • Αμφιβάλλεις για την ικανότητά σου να είσαι αυτός που θέλεις;
  • Νιώθεις άβολα να εκφράσεις τα αληθινά σου συναισθήματα στους άλλους;
  • Νιώθεις συχνά ανεπαρκής;
  • Νιώθεις «κακός άνθρωπος» όταν κάνεις λάθος;
  • Δυσκολεύεσαι να εισπράξεις κομπλιμέντα ή δώρα;
  • Νιώθεις εσύ προσωπικά ταπείνωση, όταν το παιδί σου ή ο σύζυγός σου κάνει κάποιο λάθος;
  • Πιστεύεις ότι οι άνθρωποι στη ζωή σου θα τα πήγαιναν χάλια χωρίς τις συνεχείς προσπάθειές σου;
  • Εύχεσαι συχνά να υπήρχε κάποιος για να σε βοηθήσει να δημιουργήσεις πράγματα;
  • Δυσκολεύεσαι να μιλήσεις-διεκδικήσεις με άτομα που έχουν εξουσία, όπως η αστυνομία ή ο εργοδότης σου;
  • Είσαι συχνά μπερδεμένος σχετικά με το ποιος είσαι ή πού πηγαίνει η ζωή σου;
  • Δυσκολεύεσαι να πεις «όχι» όταν σου ζητηθεί βοήθεια;
  • Δυσκολεύεσαι να ζητήσεις βοήθεια;
  • Έχεις τόσα πολλά πράγματα που συμβαίνουν ταυτόχρονα που δεν μπορείς να αποδώσεις στις ευθύνες που αναλογούν σε καθένα από αυτά;

Εάν ταυτιστείτε με πολλά από αυτά τα συμπτώματα, είστε δυσαρεστημένοι με τον εαυτό σας ή τις σχέσεις σας, θα πρέπει να εξετάσετε το ενδεχόμενο να αναζητήσετε επαγγελματική βοήθεια.

bt_bb_section_top_section_coverage_image
bt_bb_section_bottom_section_coverage_image
https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2022/01/floating_image_13.png
  • Here For You

https://staging.alexandrakousounadi.gr/wp-content/uploads/2022/07/pexels-pixabay-236151-1-scaled.jpg
Πώς αντιμετωπίζεται η συνεξάρτηση;

Επειδή η συνεξάρτηση συνήθως έχει τις ρίζες της στην παιδική ηλικία ενός ατόμου, η θεραπεία συχνά περιλαμβάνει εξερεύνηση σε θέματα πρώιμης παιδικής ηλικίας και τη σχέση τους με τα τρέχοντα καταστροφικά πρότυπα συμπεριφοράς. Η θεραπεία περιλαμβάνει εκπαίδευση, ατομική ή και ομαδική θεραπεία μέσω των  οποίων τα συνεξαρτημένα άτομα ανακαλύπτουν ξανά τον εαυτό τους και εντοπίζουν πρότυπα συμπεριφοράς που καταστρέφουν τη ζωή τους. Η θεραπεία επικεντρώνεται επίσης στο να βοηθηθούν οι θεραπευόμενοι στο να έρθουν σε επαφή με συναισθήματα που έχουν θαφτεί κατά την παιδική ηλικία και στην ανασυγκρότηση της δυναμικής της οικογένειας. Ο στόχος είναι να τους καθοδηγήσουμε και να τους επιτρέψουμε να βιώσουν ξανά όλο το φάσμα των συναισθημάτων τους.

Πώς μπορεί να βοηθήσει η θεραπεία;

Το πρώτο βήμα για την αλλαγή της δυσλειτουργικής συμπεριφοράς είναι να την κατανοήσουμε. Είναι σημαντικό για τους συνεξαρτημένους και τα μέλη της οικογένειάς τους να εκπαιδεύονται σχετικά με την πορεία και τον κύκλο του εθισμού και πώς αυτός επεκτείνεται στις σχέσεις τους.

Η προσωπική ανάπτυξη και οι αλλαγές είναι απαραίτητες για τον συνεξαρτημένο και την οικογένειά του. Οποιαδήποτε «φροντιστική» -υπερπροστατευτική συμπεριφορά που επιτρέπει τη συνέχιση της κακοποίησης στην οικογένεια πρέπει να αναγνωρίζεται και να διακόπτεται. Ο συνεξαρτημένος πρέπει να αναγνωρίσει και να αγκαλιάσει τα συναισθήματα και τις ανάγκες του/της. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει το να μάθει να λέει «όχι», να βάζει απαραβίαστα όρια, να είναι στοργικός αλλά και να δείχνει σκληρή αγάπη όπου χρειάζεται και να μάθει να είναι αυτόνομος και αυτοδύναμος. Οι άνθρωποι βρίσκουν ελευθερία, αγάπη και γαλήνη στην ανάρρωσή τους.

Η ελπίδα βρίσκεται στο να μάθετε περισσότερα. Όσο περισσότερο κατανοείτε τη συνεξάρτηση, τόσο καλύτερα μπορείτε να αντιμετωπίσετε τις επιπτώσεις της. Η θεραπεία μπορεί να βοηθήσει κάποιον να ζήσει μια πιο ικανοποιητική, πιο υγιή και πιο ελεύθερη ζωή.

bt_bb_section_bottom_section_coverage_image